Lá thư Câu lạc bộ
Đồng nghiệp thân mến,
Ngày 7/6/2001 Liên hiệp Thư viện các Trường đại học khu vực Phía Nam được thành lập. Những sinh hoạt của Liên hiệp trong thời gian tới là tiếp nối những hoạt động truyền thống của Câu Lạc bộ Thư viện trong thời gian qua - những hoạt động đã mang lại tác dụng nhất định không những trong nhận thức của đồng nghiệp và lãnh đạo các cấp về vai trò thư viện mà còn thực sự đóng góp tích cực trong việc cải tạo và xây dựng nhiều thư viện thành viên theo hướng hiện đại.
Điều này được các vị lãnh đạo bày tỏ ý kiến ngay trong Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các Trường đại học khu vực Phía Nam được tổ chức tại Hội trường 1, Trường Đại học Khoa học Tự Nhiên, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh:
GS. Nguyễn Ngọc Giao, PGĐ ĐHQG TP. Hồ Chí Minh phát biểu: "Tiền thân từ Câu Lạc bộ Thư viện với 160 hội viên hợp tác với nhau trong một tinh thần tự nguyện. Chính tinh thần tự nguyện đó đã khiến cho CLB Thư viện gặt hái được những kết quả bất ngờ và là mối gắn kết giữa các thư viện đại học trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh và vùng phụ cận, đồng thời cũng thay đổi cách nhìn của xã hội đối với vai trò của thư viện đặc biệt trong công tác giáo dục".
Ông Võ Hồng Quang, Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin phát biểu: "Thành công này trước hết là sự quan tâm của Ban Giám hiệu, Đảng Ủy , Công đoàn các trường đại học, là nỗ lực của Câu Lạc bộ Thư viện các trường đại học Phía Nam và sự ủng hộ nhiệt tình của Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với những người làm công tác thư viện trong các trường đại học nói riêng và sự nghiệp thư viện nói chung".
Ông Phạm Thế Khang, GĐ Thư viện Quốc gia Việt Nam phát biểu: "Chúng tôi nhiệt liệt chúc mừng sự kiện trọng đại hôm nay: Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các Trường đại học khu vực Phía Nam. Chúng tôi coi đây là một mốc đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển vượt bậc về bề rộng và tầm cao trong hoạt động hơn hai năm qua của Câu Lạc bộ Thư viện các trường đại học Phía Nam".
Chính
những Hội viên Câu Lạc bộ
Thư viện của chúng ta đã khẳng
định vai trò tiền thân và
nòng cốt của CLB trong sinh hoạt của
Liên hiệp Thư viện trong tương lai bằng
những lá phiếu tín nhiệm toàn
bộ Ban Chủ nhiệm CLB vào cương vị
mới - Ban Chấp hành Liên hiệp
Thư viện các Trường đại
học khu vực Phía Nam.
Phát
huy tuyền thống HỢP TÁC TRONG TINH
THẨN TỰ NGUYỆN, các hội viên
CLB Thư viện sẽ nhiệt tình hơn trong
sinh hoạt Liên hiệp Thư viện nhằm
hiệu quả hóa những ý tưởng
tốt đẹp về tương lai của
Hệ thống Thư viện đại học nói
riêng và ngành Thư viện Việt Nam
nói chung mà chúng ta đã xây
dựng.Đó là con đường
CHUẪN HÓA - HỘI NHẬP - PHÁT TRIỂN.
Con đường sẽ đưa Hệ
thống Thư viện đại học đóng
vai trò tiên phong trong bước nhảy
vọt tiến đến Kỷ nguyên Tri thức.
Con đường mà Hệ thống Thư
viện đại học sẽ hỗ trợ
Thư viện Quốc gia khẳng định vai
trò Thư viện trung tâm trong cả nước
để dìu dắt Ngành Thư viện
Việt Nam đồng hành với bè
bạn trong khu vực và trên thế giới
chuyển mình vào KỶ NGUYÊN TRI THỨC.
TIẾN
TRÌNH THÀNH LẬP LIÊN HIỆP
THƯ VIỆN CÁC
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC
PHÍA NAM
Hệ thống thư viện Việt Nam nói chung và Thư viện các trường đại học nói riêng đang có dấu hiệu khởi sắc trong những năm gần đây. Đồng thời nhu cầu hợp tác, liên thông, chia sẻ nguồn lực trong các thư viện cùng chức năng là bức thiết. Câu lạc bộ Thư viện ra đời từ Trường ĐH Khoa học Tự nhiên nhằm đáp ứng một phần yêu cầu đó.
Qua hơn hai năm hoạt động có hiệu quả, toàn thể hội viên CLB Thư viện cùng chung nhận thức rõ ràng hơn tầm quan trọng của sự liên kết. Ý tưởng này đã được thể hiện bằng quyết định trong Hội thảo kỷ niệm hai năm thành lập CLB Thư viện ngày 17/11/2000: Cần phải xúc tiến việc xin phép thành lập Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Nam để đẩy mạnh sự hợp tác, liên thông, hỗ trợ phát triển đồng bộ nhằm phục vụ tốt công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu trong các trường đại học, học viện, trung tâm đào tạo; trường cao đẳng và trung học chuyên nghiệp; các viện và trung tâm nghiên cứu.
Ngày 19/3/2001 Ban chủ nhiệm CLB Thư viện đã gởi một bản tường trình ra Vụ Thư viện, Bộ Văn hóa Thông tin trình bày những hoạt động và thành quả hai năm hoạt động của CLB nhằm chứng tỏ sự cần thiết, lợi ích trong việc liên kết, hợp tác, liên thông; đồng thời kiến nghị xin phép thành lập Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Nam.
Sau khi cơ bản chấp thuận, Vụ Thư viện đề nghị Ban chủ nhiệm CLB thành lập một Ban Trù bị Tổ chức Hội nghị thành lập Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Nam gồm sáu người:
Ông NGUYỄN MINH HIỆP, GĐ Thư viện ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP. HCM, Trưởng Ban
Ông TRỊNH CÔNG THÀNH, GĐ Thư viện ĐH Nông Lâm TP. HCM, Phó Ban
Bà HOÀNG THỊ THỤC, Chuyên viên Ban KHCN & HTQT, ĐHQG TP. HCM, Uûy viên
Ông LÊ NGỌC OÁNH, Chuyên viên Thư viện ĐH Mở-Bán công TP. HCM, Uûy viên
Bà DIỆP KIM CHI, GĐ Thư viện ĐH Cần Thơ, Uûy viên
Bà NGUYỄN AN THANH, GĐ Thư viện ĐH Đà Lạt, Uûy viên
Ngày 28/3/2001 Bộ Văn hóa-Thông tin gởi công văn số 33/TTr-BVHTT cho Bộ Giáo dục & Đào tạo về việc tổ chức Hội nghị thành lập Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Nam
Ngày 26/4/2001 Bộ Giáo dục & Đào tạo gởi công văn phúc đáp số 3154/TCCB. Công văn gồm các ý chính sau:
Bộ Giáo dục và Đào tạo có ý kiến sau:
Đồng ý việc tổ chức Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam. Tổ chức và hoạt động của Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam căn cứ Quyết định số 510/QĐ-TC ngày 05 tháng 5 năm 1986 của Bộ trưởng Bộ Đại học và Trung học chuyên nghiệp (nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo) về việc ban hành bản "Điều lệ tạm thời về tổ chức và hoạt động của Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực" và theo hướng dẫn nghiệp vụ của Bộ Văn hóa - Thông tin.
Chấp thuận danh sách 6 người trong Ban Tổ chức Hội nghị như đã nêu trong Công văn số 33/TTr-BVHTT ngày 28 tháng 3 năm 2001 của Bộ Văn hóa - Thông tin.
Ngày 4/5/2001 Bộ Văn hóa-Thông tin gởi công văn số 1594/VHTT-TV cho ĐHQG TP. Hồ Chí Minh có nội dung như sau:
Thực hiện chủ trương của Bộ văn hóa Thông tin và Bộ Giáo dục Đào tạo về việc thành lập Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam, để củng cố tổ chức và hoạt động thư viện các trường Đại học, nhằm liên kết, phối hợp hoạt động, trao đổi kinh nghiệm, tích hợp và chia sẻ nguồn lực thông tin, phát triển mạng lưới thư viện các trường Đại học.
Qua nghiên cứu, khảo sát nhiều thư viện của các trường đại học, Bộ Văn hóa Thông tin nhận thấy: Thư viện Đại học Khoa học tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị có điều kiện đảm bảo tổ chức tốt hội nghị Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam (Từ Đà Naüng trở vào).
Để xúc tiến việc tổ chức Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam đạt kết quả tốt, Bộ Văn hóa Thông tin trân trọng đề nghị Ban Giám đốc Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh tạo điều kiện giúp đỡ Thư viện Đại học Khoa học tự nhiên thuộc Đại học Quốc gia thành phố Hồ Chí Minh tổ chức đăng cai Hội nghị Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam.
Ngày 15/5/2001 Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Tự nhiên gởi công văn số 59/CV-TCHC cho ĐHQG TP. Hồ Chí Minh về việc đăng cai tổ chức Hội nghị thành lập Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Nam đồng thời chỉ đạo thành lập Ban tổ chức Hội nghị tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên gồm có:
PGS PHẠM ĐÌNH HÙNG, Phó Hiệu trưởng ĐH KHTN, Trưởng Ban
Ông NGUYỄN MINH HIỆP, GĐ Thư viện, Phó Ban thường trực
Ông HUỲNH THÀNH ĐẠT, Trưởng Phòng Hành chánh-Tổ chức, Uûy viên
Ông LÊ ĐỨC PHÚC, Phó Phòng QLKH-HTQT, Uûy viên
Ông NGUYỄN VẮN HIẾU, Phó Phòng Công tác chính trị, Uûy viên
Bà DƯƠNG THÚY HƯƠNG, Phó GĐ Thư viện, Uûy viên
Ngày 21/5/2001 Giám đốc ĐHQG TP. Hồ Chí Minh phúc đáp bằng công văn số 370/CV/ĐHQG/KHCN chấp thuận cho Trường ĐH Khoa học Tự nhiên tổ chức Hội nghị.
Hội nghị thành lập Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Nam được tổ chức vào ngày 7/6/2001 tại Giảng đường I, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh. Hội nghị sẽ bầu 09 ủy viên vào Ban chấp hành Liên hiệp Thư viện các trường đại học khu vực phía Nam với nhiệm kỳ 02 năm.
Sự ra đời của Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam cũng như ở phía Bắc là tiến trình tất yếu đi đến thống nhất toàn bộ hoạt động thư viện của Việt Nam
Bài phát biểu của Thứ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin VÕ HỒNG QUANG tại Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam. Trường ĐH Khoa học Tự Nhiên, ĐHQG TP. HCM, ngày 7 tháng Sáu năm 2001
Kính thưa quý vị đại biểu!
Tôi rất vui mừng được về dự ngày thành lập Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam. Đây là sự kiện đáng ghi nhận trong quá trình liên kết, là cơ sở thúc đẩy phát triển không ngừng của các trường đại học của khu vực chúng ta. Thay mặt Bộ Văn hóa Thông tin, xin gửi đến quý đại biểu và các đồng chí lời chúc sức khỏe và thành công.
Thưa các quý đại biểu
Trong
những năm qua, cùng với hệ
thống thư viện khác trong cả nước,
Thư viện của các trường Đại
học đã góp phần tích cực
vào sự nghiệp đào tạo nhân
tài cho đất nước. Tuy nhiên,
để tạo nên sự thống nhất
trong hoạt động và khai thác triệt
để nguồn lực thông tin hiện
có của hệ thống thư viện ở
nước ta, trước hết là
sự thống nhất trong mạng lưới
thư viện các trường Đại
học của cả nước là hết
sức cần thiết.
Để đáp ứng nhu cầu phát triển của mạng lưới thư viện các trường Đại học và nguyện vọng của đông đảo cán bộ làm công tác thư viện ở trường Đại học khu vực phía Nam. Bộ Văn hóa Thông tin đã thống nhất với Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép tổ chức Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam. Thành công này trước hết là sự quan tâm của Ban giám hiệu, Đảng ủy, Công đoàn các trường Đại học, là sự nỗ lực của Câu lạc bộ Thư viện các trường Đại học phía Nam và sự ủng hộ nhiệt tình của Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo đối với những người làm công tác thư viện trong các trường Đại học nói riêng và sự nghiệp thư viện nói chung.
Sự ra đời của Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam và sẽ cùng với Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Bắc thống nhất hoạt động trong mạng lưới thư viện các trường Đại học hòa đồng với mạng lưới thư viện trong cả nước cùng nhau chia sẻ nguồn lực thông tin, chuẩn hóa về mặt nghiệp vụ từng bước hiện đại hóa ngành thư viện, hội nhập với thư viện các nước trong khu vực và trên thế giới.
Thưa các quý đại biểu
Sự ra đời của Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam cũng như ở phía Bắc là tiến trình tất yếu đi đến thống nhất toàn bộ hoạt động thư viện của Việt Nam xứng đáng với vị trí của mình (như điều1 pháp lệnh thư viện khẳng định). "Thư viện là nơi giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc thu nhập, tàng trữ, tổ chức việc khai thác và sử dụng chung vốn tài liệu trong xã hội nhằm truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân, góp phần nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học công nghệ, kinh tế, văn hóa, phục vụ công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước".
Một lần nữa, xin nhiệt liệt chào mừng Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam và mong rằng Hội nghị sẽ lưa chọn được những đại biểu xứng đáng trong Ban Chấp hành Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam nhiệm kỳ đầu tiên.
Kính chúc sức khỏe các quý vị đại biểu và chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.
Xin cảm ơn sự chú ý của quý vị đại biểu!
Sự ra đời của Liên hiệp Thư viện hôm nay là một việc làm rất thiết thực để đưa các nội dung của Pháp lệnh Thư viện vào cuộc sống
Bài phát biểu của GĐ Thư viện Quốc gia Việt Nam PHẠM THẾ KHANG tại Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam. Trường ĐH Khoa học Tự Nhiên, ĐHQG TP. HCM, ngày 7 tháng Sáu năm 2001
Kính thưa quý vị đại biểu!
Trước hết,
thay mặt Thư viện Quốc gia Việt Nam, chúng
tôi nhiệt liệt chúc mừng sự
kiện trọng đại hôm nay:
Hội nghị thành
lập Liên hiệp Thư viện các trường
Đại học khu vực phía Nam. Chúng
tôi coi đây là một mốc đặc
biệt quan trọng, đánh dấu bước
phát triển vượt bậc về bề
rộng và tầm cao trong hoạt động
hơn 2 năm qua của Câu lạc bộ Thư
viện các trường Đại học
phía Nam. Cùng với Liên hiệp
Thư viện các trường Đại
học khu vực Hà Nội, sự ra đời
của Liên hiệp Thư viện hôm nay là
một minh chứng sinh động về sự
quan tâm của Bộ Giáo dục và
Đào tạo và Bộ Văn hóa-
Thông tin đối với sự
lớn mạnh của mạng lưới
thư viện trong các trường đại
học nói chung. Kể từ hôm nay,
các hành lang pháp lý cần thiết,
sự liên kết và hợp tác
của các thư viện sẽ có điều
kiện thuận lợi hơn để phát
triển trong khuôn khổ một mô hình
mới: Liên hiệp thư viện.
Thưa các đồng chí và các bạn!
Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam ra đời vào thời điểm rất có ý nghĩa. Như chúng ta đã biết, Pháp lệnh thư viện vừa được Chủ tịch nước ký lệnh ban hành. Pháp lệnh thư viện bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 01/04/2001, đến nay mới được hơn hai tháng. Sự ra đời của Liên hiệp Thư viện hôm nay là một việc làm rất thiết thực để đưa các nội dung của Pháp lệnh Thư viện vào cuộc sống. Với mô hình Liên hiệp, chúng ta sẽ có điều kiện để thực hiện mạnh mẽ sự liên thông giữa các thư viện - một xu hướng nổi bật trong nước và thế giới hiện nay. Sự liên thông này chắc chắn sẽ giúp cho nhiều thư viện tháo gỡ khó khăn và hội nhập với sự phát triển chung của toàn mạng lưới thư viện các trường đại học. Với tổ chức này, anh chị em cán bộ thư viện sẽ có điều kiện thuận lợi để thực hiện quyền tham gia các tổ chức nghề nghiệp, được học tập, trao đổi, chia xẻ kinh nghiệm cũng như được bảo vệ quyền lợi và đề đạt những nguyện vọng chính đáng của mình với các cấp lãnh đạo...
Đồng thời, thông qua tổ chức Liên hiệp thư viện, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Văn hóa- Thông tin sẽ có cơ sở để thực hiện tốt hơn vai trò quản lý nhà nước về công tác thư viện trong các trường đại học. Thư viện Quốc gia có điều kiện để thực hiện trọng trách "Thư viện trung tâm của cả nước" mà Pháp lệnh Thư viện đã xác định. Chắc chắn, trong tương lai Thư viện Quốc gia sẽ có nhiều cơ hội để gặp gỡ, trao đổi và thống nhất những vấn đề nghiệp vụ, kỹ thuật cơ bản nhất với các thư viện thành viên của Liên hiệp.
Vạn sự khởi đầu nan, chúng tôi mong các cấp lãnh đạo từ Bộ Giáo dục và Đào tạo tới các trường sẽ quan tâm nhiều hơn nữa, tạo điều kiện thuận lợi để Liên hiệp thư viện thực hiện tốt vai trò, ví trí của mình.
Với tất cả niềm tin, hy vọng và tin tưởng, một lần nữa Thư viện Quốc gia xin chúc Liên hiệp thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam phát huy mạnh mẽ truyền thống, năng động, sáng tạo nhiều nội dung và hình thức hoạt động thiết thực và hấp dẫn, xứng đáng là giảng đường thứ 2, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học của các trường đại học.
Xin cảm ơn Quý
vị đại biểu, các đồng
chí và các bạn!
HỘI
NGHỊ THÀNH LẬP
LIÊN HIỆP THƯ
VIỆN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
KHU VỰC PHÍA NAM
Hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường Đại học khu vực phía Nam được tổ chức vào lúc 8 giờ 30, ngày 07 tháng 06 năm 2001 tại Giảng đường I Trường Đại học khoa học Tự nhiên, ĐHQG. TP. HCM. 227 Nguyễn Văn Cừ, Quận 5, TP. HCM.

ĐẠI BIỂU
Hội nghị hân
hạnh đón tiếp Ông Võ Hồng
Quang Thứ Trưởng Bộ Văn hóa
Thông tin, Ông Nguyễn Danh Thuận Vụ phó
Vụ Thư viện, Bà Võ Thu Hương
Chuyên viên Vụ Thư viện, cùng một
số khách mời từ Hà Nội.

Đại diện Ban giám đốc Đại học Quốc gia có GS. Nguyễn Ngọc Giao, Phó Giám đốc ĐHQG. TP. HCM. Ông Nguyễn Trí Hùng, Phó Ban KHCN & HTQT - ĐH. Quốc gia TP. HCM và TS. Hoàng Lê Minh, GĐ. Trung tâm Công nghệ Phần mềm ĐHQG TP. HCM
Đại diện Ban Giám hiệu Trường Đại học khoa học Tự nhiên, PGS. Phạm Đình Hùng, Phó hiệu trưởng và một số đại diện các khoa và phòng ban trong trường.
Hội nghị vinh hạnh nhận những lẳng hoa tươi thắm từ:
1. Thư viện Trường ĐH Khoa học Tự nhiên TP.HCM
2. Thư viện Trường ĐH. Bách khoa ĐHQG TP. HCM
3. Thư viện Trường ĐH. KHXH & NV ĐHQG TP. HCM
4. Thư viện Trường ĐH. Sư phạm Kỹ thuật TP. HCM
5. Thư viện Trường ĐH. Luật TP. HCM
6. Thư viện Trường ĐH. Nông Lâm TP. HCM
7. Thư viện Trường ĐH. Kiến trúc TP. HCM
8. Thư viện Trường ĐH. Kinh tếá TP. HCM
9. Thư viện Trường ĐH. Sư Phạm TP. HCM
10. Thư viện Trường ĐH. Y Dược TP. HCM
11. Thư viện Nhạc viện TP. HCM
12. Thư viện Trường ĐH. An ninh
13. Thư viện Trường ĐH. Dân lập Kỹ thuật - Công nghệ
14. Thư viện Trường ĐH. Dân lập Văn Lang
15. Thư viện Trường ĐH. Dân lập Hùng Vương
16. Thư viện Trường ĐH. Dân lập Ngoại ngữ & Tin học TP. HCM
17. Thư viện Trường ĐH. Mở Bán Công TP. HCM
18. Thư viện Trường ĐH. Dân lập Văn Hiến TP. HCM
19. Thư viện Trường ĐH. Cần Thơ
20. Thư viện Trường ĐH. Đà Lạt
21. Thư viện Trường ĐH. Thủy sản Nha Trang
22. Thư viện Học viện Hải Quân Việt Nam
23. Thư viện Trường ĐH. Tây Nguyên
24. Thư viện Trường ĐH. Đà Naüng
25. Thư viện Trường ĐH Dân lập Lạc Hồng Biên Hòa
26. Thư viện Sau đại học Trường ĐH. Kinh tếá TP. HCM
27. Thư viện Trường CĐ. Sư phạm TP.HCM
28. Thư viện Trường CĐ. Văn hóa TP.HCM
29. Thư viện Trường CĐ. Văn hóa Nghệ thuật TP. HCM
30. Thư viện Trường CĐ. Kinh tế Đối ngoại TP. HCM
31. Thư viện Trường CĐ. Sư phạm Mẫu giáo TW3 TP. HCM
32. Thư viện Trường CĐ. Công nghiệp 4 TP. HCM
33. Thư viện Trường TH Giao thông Vận tải TP. HCM
34. Thư viện Trường TH Sư phạm Mầm non. TP. HCM
35. Thư viện Trường Cán bộ Quản lý Giáo dục & Đào tạo II TP. HCM
36. Thư viện Trường Dự bị Đại học TP. HCM
37. Thư viện Trường TH Chuyên nghiệp Dân lập Công nghệ Tin học - Viễn thông TP. Biên Hòa
38. Thư viện Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng Cán bộ Y tế TP. HCM
39. Thư viện Trung tâm Phát triển CNTT - ĐHQG TP. HCM
40. Thư viện Trung tâm Pháp - Việt Đào tạo về quản lý TP. HCM
41. Thư viện Trường PT Năng khiếu ĐH Quốc gia TP.HCM
42. Thư viện Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Miền Nam TP. HCM
43. Thư viện Viện Bảo tàng Lịch sử Việt nam TP. HCM
44. Thư viện Trung tâm nghiên cứu Thủy sản III TP. NHA TRANG
Chủ tịch đoàn:

1. Ông Lê Ngọc Oánh báo cáo "Tiến trình đến hội nghị thành lập Liên hiệp Thư viện các trường ĐH Khu vực phía Nam"

4. Ra mắt
Ban chấp hành Liên hiệp
Ban thường trực
Ban điều hành vừa đắc
cử ra mắt hội nghị, Ông Nguyễn
Minh Hiệp thay mặt Ban chấp hành, ngỏ
lời cám ơn tất cả đại
biểu đã tham dự Hội nghị,
các đại biểu đã tín nhiệm
bỏ phiếu cho Ban chấp hành, các
đơn vị tài trợ: Vụ Thư
viện, ĐHQG TP. Hồ Chí Minh, Trường
ĐH Khoa học Tự Nhiên, Nhà Xuất
bản Giáo dục, và Công ty Minh Thành
- Nhà sách Thăng Long. Đặc biệt
biểu dương Bà Võ Thu Hương,
chuyên viên Vụ Thư viện, người
tạo nên gạch nối giữa Bộ
Văn hóa Thông tin với Bộ Giáo
dục và Đào tạo trong tiến trình
thành lập Liên hiệp Thư viện các
trường đại học Khu vực
Phía Nam.
"Dự
thảo phương hướng hoạt động
năm 2001-2003 của Liên hiệp Thư viện
các trường Đại học khu vực
phía Nam"
Thạc
sĩ Nguyễn Huy Chương, Giám đốc
TT Thông tin - Tư liệu Đại học Quốc
gia Hà nội, Chủ tịch Liên hiệp
Thư viện các trường đại
học khu vực Hà nội phát biểu
chúc mừng thành công của hội
nghị với mong muốn:
HỌP BAN CHẦP HÀNH MỚI
Buổi
chiều cùng ngày, Ban Chấp hành
mới đã có phiên họp đầu
tiên tại Thư
viện ĐH Khoa học Tự nhiên để
bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch
Liên hiệp và phân định chức
danh và nhiệm vụ của các Ủy viên.
Phiên họp còn có sự hiện
diện của Ông Nguyễn Danh Thuận, Phó
Vụ trưởng Vụ Thư viện, Bộ
Văn hóa Thông tin và Bà Võ
Thu Hương, Chuyên viên Vụ Thư viện.
Toàn thể các ủy viên nhất trí bầu ThS. Nguyễn Minh Hiệp, Chủ tịch và ThS. Võ Công Nam, Phó Chủ tịch. Các Ủy viên khác gồm:
SƠ
ĐỒ TỔ CHỨC - HOẠT ĐỘNG
LIÊN HIỆP THƯ
VIỆN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC
KHU VỰC PHÍA NAM

PHẤN CÔNG
1. Chủ tịch: ThS. NGUYỄN MINH HIỆP
GĐ Thư viện ĐH Khoa học Tự Nhiên, ĐHQG TP. HCM
227 Nguyễn Văn Cừ, Q.5, TP. HCM
ĐT: (08) 839 7644 - (08) 839 7722 - Mobi: 090 3698784
Fax: (08) 835 0096 - Email: nmhiep@hcmuns.edu.vn
2. Phó chủ tịch: ThS. VÕ CÔNG NAM
Trưởng Khoa Thông tin Thư viện Trường Cao đẳng Văn hóa
3A, Cư xá Ngân hàng, An Phú, Q. 2, TP. HCM
ĐT: (08) 512 0561 - Fax: (08) 898 0740
3. Ủy viên Thư ký Thường trực:
ThS. HOÀNG THỊ THỤC
Chuyên viên Ban KHCN & HTQT ĐHQG TP. HCM
3 Công trường Quốc tế, Q.1, TP. HCM
ĐT: (08) 822 9545 - Fax: (08) 825 8627
Email: hoangthuc@vnuhcm.edu.vn
4. Ủy viên Phụ trách Miền tây Nam bộ:
ThS. DIỆP KIM CHI
GĐ Thư viện ĐH Cần Thơ
Đường 3/2 TP. Cần Thơ
ĐT: (071) 831565 - Fax: (071) 838474
Email: dkchi@ctu.edu.vn
5. Ủy viên Phụ trách Miền Trung và Tây nguyên:
ThS. NGUYỄN THANH VÂN
Trưởng Phòng Thư viện Viện Hải dương học Nha Trang
1 Cầu Đá, Nha Trang
ĐT: (058) 590372 - Mobi: 091 3431402
Fax: (058) 881152 - Email: bibion@dng.vnn.vn
6. Ủy viên Kế hoạch và Phát triển:
TS. TRỊNH CÔNG THÀNH
GĐ Thư viện ĐH Nông Lâm TP. HCM
Tân Phú, Q. Thủ Đức, TP. HCM
ĐT: (08) 896 3351 - (08) 896 3337 - Fax: (08) 896 0713
Email: tcthanh@hcmc.netnam.vn
7. Ủy viên Nghiệp vụ và Đào tạo:
ThS.. LÊ NGỌC OÁNH
Chuyên viên Thư viện ĐH Mở-Bán Công TP. HCM
97 Võ Văn Tần. Q.3, TP. HCM
ĐT: (08) 930 0209
Email: lnoanh@hotmail.com
8. Ủy viên Hợp tác và Đối ngoại:
ThS.. HÀ LÊ HÙNG
GĐ Trung tâm Thông tin Tư liệu ĐH Đà Naüng
91 Nguyễn Thị Minh Khai, Đà Naüng
ĐT: (0511) 837570 - (0511) 823683 - Mobi: 090 3597315
Email: hlhung@dnu.edu.vn
9. Ủy viên Thông tin Liên lạc:
CN. LÊ QUỲNH CHI
GĐ Thư viện ĐH Sư Phạm TP. HCM
280 An Dương Vương, Q. 5, TP. HCM
ĐT: (08) 839 9544 - Mobi: 090 3814860
Email: lqchi@vol.vnn.vn
5. Ủy viên Nghiệp vụ và Đào tạo:

PHƯƠNG
HƯỚNG HOẠT ĐỘNG NẮM 2001-2003
CỦA LIÊN HIỆP
THƯ VIỆN CÁC TRƯỜNG ĐẠI
HỌC KHU VỰC PHÍA NAM
Hệ thống Thư viện đại học bao gồm thư viện các trường đại học, học viện, trường cao đẳng, trường trung học chuyên nghiệp, trung tâm đào tạo và các viện, trung tâm nghiên cứu. Mục đích chính của Thư viện đại học là phục vụ công tác giảng dạy, học tập, và nghiên cứu cho cán bộ giảng dạy, cán bộ nghiên cứu, sinh viên đại học, sinh viên cao đẳng, và học sinh trung học chuyên nghiệp.
Ngày nay hai yếu tố đã tác động mạnh đến sự phát triển của hệ thống Thư viện đại học là:
Sự đổi mới giáo dục: Từ giáo dục cơ bản đến giáo dục hướng tri thức - vai trò Thư viện đại học trở nên nổi bật trong các trường đại học và các cơ sở đào tạo khác vì chính Thư viện đại học là nơi hỗ trợ đắc lực cho mọi người tự hình thành tri thức nhằm thể hiện tính cách đổi mới giáo dục: Tự học, học liên tục, và học suốt đời.
Sự phát triển của Công nghệ Thông tin: Hoạt động thư viện ngày càng gắn chặt với CNTT. Sự phát triển như vũ bão của CNTT đã tác động mạnh đến sự phát triển của Thư viện đại học mà ngày nay được đánh giá là phát triển với một tốc độ nhanh chưa từng có.
Những yếu tố trên đồng thời với việc đáp ứng nhu cầu phục vụ thông tin ngày càng cao khiến ngày nay diện mạo thư viện truyền thống thay đổi; thư viện điện tử ra đời với nhiều hình thức khác nhau: Vai trò quản lý thông tin sẽ tiến dần đến quản lý tri thức - trong đó việc ứng dụng CNTT là triệt để.
Trong sự phát triển đó, Thư viện đại học đóng vai trò tiên phong trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và đổi mới để hoàn thiện vì chính môi trường đại học là môi trường nghiên cứu, ứng dụng, và phát triển khoa học - công nghệ. Mà ngày nay năng lực công nghệ là vô cùng quan trọng để có thể tiến đến kỷ nguyên tri thức kinh qua kỷ nguyên thông tin.
Với nhận thức về vai trò Thư viện đại học nói chung và trước thực trạng hệ thống thư viện Việt nam. Liên hiệp thư viện các trường đại học Phía Nam xác định mục tiêu và phương hướng hoạt động trong nhiệm kỳ đầu tiên như sau:
MỤC TIÊU:
Quảng bá và xây dựng Mạng lưới Thư viện đại học trong Liên hiệp theo hướng CHUẪN HÓA - HỘI NHẬP và ứng dụng triệt để CNTT
Hợp tác, Liên thông nhằm trao đổi kinh nghiệm Chuẩn hóa, Thống nhất nghiệp vụ, Phối hợp bổ sung tư liệu, Trao đổi nguồn lực, và Hợp tác xây dựng Cơ sở dữ liệu và Cơ sở tri thức; đồng thời Bảo vệ quyền lợi của tất cả cán bộ công chức trong tất cả các thư viện thành viên
Hợp tác chặt chẽ với Liên hiệp thư viện các trường đại học khu vực Phía Bắc để từng bước Thống nhất nghiệp vụ, Nâng cao hiệu quả phục vụ, Liên thông trong hệ thống Thư viện đại học cả nước, Hợp tác xây dựng nguồn lực để trao đổi và chia sẻ với hệ thống Thư viện đại học trong khu vực và trên thế giới, Nâng cao nhận thức vai trò quan trọng của Thư viện đại học trong xã hội nhằm xác định đúng hơn vị trí Thư viện đại học trong trường đại học Việt nam.
PHƯƠNG HƯỚNG:
Xây dựng chương trình, kế hoạch và thường xuyên tổ chức những Khóa tập huấn nhằm nâng cao nhận thức, nghiệp vụ thư viện chuẩn hóa trong toàn thể thư viện thành viên trong Liên hiệp. Các khóa tập huấn sẽ được tổ chức tại Thư viện ĐH Khoa học Tự nhiên TP. HCM, Thư viện ĐH Cần Thơ, Thư viện ĐH Đà Lạt, TT Thông tin Thư viện ĐH Thủy sản Nha Trang, và Trung tâm TT Thông tin Tư liệu ĐH Đà Naüng
Thường xuyên tổ chức những seminar chuyên đề, đồng thời mở rộng quan hệ hợp tác và xin tài trợ để mời một số chuyên gia nước ngoài tổ chức những serminar hay workshop chuyên đề về việc xây dựng thư viện hiện đại và chuẩn hóa: Thư viện điện tử và Quản lý tri thức
Xây dựng một mô hình liên thông thư viện trong một số thư viện thành viên. Dần dần phát triển cho toàn thể thư viện thành viên
Để đạt được mục tiêu của Liên hiệp cũng như thực hiện tốt những phương hướng cụ thể nêu trên; đồng thời tạo nên một diễn đàn trao đổi (1) nghiệp vụ thư viện đổi mới cho cán bộ Thông tin Thư viện và (2) việc nghiên cứu ứng dụng CNTT cho công tác Thông tin Thư viện của chuyên gia CNTT, Liên hiệp thư viện các trường đại học Khu vực Phía Nam phát hành đều đặn một Bản Tin nội bộ và phấn đấu tiến dần đến việc xuất bản một tạp chí chuyên ngành "THÔNG TIN - TRI THỨC" - Đây là một tạp chí phối hợp hai chuyên ngành Thông tin-Thư viện và CNTT. Mục đích là quảng bá việc ứng dụng CNTT vào công tác Thông tin Thư viện, nhằm giúp cán bộ Thông tin-Thư viện nước ta trang bị nhận thức chuẩn hóa cũng như nắm bắt những công nghệ mới trong việc xây dựng và cải tạo thư viện, góp phần đưa sự nghiệp Thư viện Việt nam bắt kịp nhịp phát triển với cộng đồng thế giới.
Nhiệm kỳ đầu tiên là xây dựng nền tảng cho Liên hiệp Thư viện các trường đại học Khu vực Phía Nam. Chương trình sinh hoạt phải được xác định Mục tiêu rõ ràng - Mục tiêu rõ ràng thì Hành động rõ ràng; Hành động rõ ràng thì Hiệu quả sẽ rõ ràng.
Với nhận thức và hành động như thế cùng với sự hỗ trợ của lãnh đạo các cấp, chắc chắn rằng Liên hiệp Thư viện các trường đại học Khu vực Phía Nam seõ là điểm thu hút tất cả thư viện cùng hệ thống trong khu vực Phía Nam. Làm cơ sở cho việc liên kết với Liên hiệp Thư viện các trường đại học Khu vực Phía Bắc để thúc đẩy sự hợp tác nhằm đưa hệ thống thư viện đại học phát triển, có cơ hội liên kết với các Liên hiệp Thư viện công cộng cũng như Hội Thông tin Tư liệu Khoa học công nghệ Việt nam nhằm tiến đến thành lập HỘI THƯ VIỆN VIỆT NAM thống nhất.
LIÊN HIỆP THƯ VIỆN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHU VỰC PHÍA NAM
XÂY DỰNG THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ: VẤN ĐỀ & GIẢI PHÁP
"Thông tin là tất cảø trong một xã hội tri thức" đã là thông điệp cho mọi người, mọi ngành để tiến đến một nền kinh tế tri thức, một xã hội tri thức. Trong đó vị trí ngành thông tin thư viện là vô cùng quan trọng vì rằng chính thư viện đóng vai trò quản lý và biến thông tin thành tri thức đồng thời giúp cho mọi người hình thành tri thức - Vai trò Quản lý thông tin của người Cán bộ thư viện sẽ trở thành Quản lý tri thức.
Ngành thông tin thư viện trên thế giới do đó đã được xã hội trân trọng và cùng với sự phát triển như vũ bão của ngành công nghệ thông tin, ngành thông tin thư viện đang phát triển với một tốc độ nhanh chưa từng có - Một sự phát triển đồng bộ, chuẩn hóa, trong đó công nghệ thông tin được áp dụng một cách triệt để.
Ngành thông tin thư viện Việt Nam trong một thời gian dài không được xem trọng nay đang dần dần khôi phục vị trí tương xứng của nó trong sự phát triển chung của xã hội - Vài năm trở lại đây, từ các trường đại học, trung học, đến tỉnh thành, quận huyện đang nỗ lực xây dựng và xây dựng lại thư viện đặc biệt là thư viện điện tử. Có nơi saün sàng chi những số tiền khổng lồ để mong xây dựng những thư viện mang tầm cỡ quốc tế. Đây là một dấu hiệu đáng mừng, một khích lệ lớn cho những người làm công tác thông tin thư viện nước ta. Có thể nói đây là một khởi sắc cho sự phát triển ngành thông tin thư viện Việt Nam. Tuy nhiên bên cạnh đó có những vấn đề nảy sinh ảnh hưởng đến việc định hướng phát triển mà những người đang trực tiếp làm công tác thư viện phải quan tâm.
Trong bài báo cáo này, chúng tôi xin trình bày ba vấn đề cụ thể nhất trong việc cải tạo và xây dựng mới một thư viện hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu sử dụng thông tin ngày càng cao của xã hội đặc biệt là thông tin điện tử. Hay nói một cách khác, để xây dựng thư viện điện tử hiện nay ở nước ta, chúng ta phải giải quyết ba vấn đề sau:
Xác định quy mô cơ sở thư viện
Tự động hóa hệ thống thông tin thư viện và Phần mềm quản lý thư viện
Nhân lực quản lý thư viện điện tử
Quy mô thư viện:
Ngày nay khi nói đến thư viện là nói đến một mạng lưới thư viện; hình ảnh một thư viện đơn độc sẽ dần dần biến mất để thay thế cho một hệ thống thư viện (của một viện đại học, của một liên trường, của một khu vực hay vùng, vv.). Do đó để bắt đầu một dự án xây dựng một thư viện ngày nay chúng ta phải quy hoạch mối liên kết thư viện cho ngày mai - Không nên tập trung xây dựng một cơ sở quá lớn mà nên đặt vấn đề chia sẻ nguồn lực
Một thư viện điện tử trước hết đó là một thư viện được tự động hóa. Quan niệm tự động hóa ngày nay là toàn diện, có nghĩa rằng: Tự động hóa toàn bộ hoạt động của một thư viện, liên kết tự động hóa với một mạng lưới thư viện chung một hệ thống, và nối với mạng toàn cầu Internet - Xây dựng một cơ sở thư viện đồng hành với việc xây dựng một hệ thống mạng ứng dụng tin học để đáp ứng yêu cầu tự động hóa toàn diện của thư viện ngày nay
Thư viện điện tử là một thư viện phục vụ thông tin điện tử. Các nguồn thông tin điện tử được truy cập từ những tư liệu điện tử bao gồm CD-ROM, tạp chí điện tử, cơ sở dữ liệu trực tuyến, vv. thông qua máy tính và mạng máy tính. Phương thức phục vụ thông tin điện tử là đa dạng nhưng chủ yếu là phục vụ từ xa, không đòi hỏi một cơ sở lớn tập trung để phục vụ - Mặc dù thư viện điện tử là một hình thức bổ sung cho thư viện truyền thống, nhưng đây là một hình thức chính vì rằng ngày càng có nhiều thông tin điện tử được phục vụ. Do đó phương hướng xây dựng tập trung một cơ sở quá lớn là không cần thiết
Trong điều kiện kinh tế nước ta hiện nay, tiết kiệm năng lượng là vấn đề chúng ta cần phải quan tâm khi thiết kế và xây dựng một cơ sở thư viện.
Tự động hóa Hệ thống thông
tin thư viện và Phần mềm quản
lý thư viện
Tự động
hóa Hệ thống thông tin thư viện
và Phần mềm quản lý thư viện
là yếu tố chính quyết định
sự thành công trong việc xây dựng
một thư viện điện tử. Mặc
dù người cán bộ tin học
đảm nhận vấn đề kỹ thuật
nhưng vai trò quyết định là
do người cán bộ thư viện. Trong
vấn đề tự động hóa
để xây dựng thư viện điện
tử, người cán bộ thư
viện phải thể hiện được
vai trò đứng giữa lãnh
đạo và nhà thầu để thuyết
phục lãnh đạo và mặc cả
với nhà thầu.
Người cán bộ thư viện cùng làm việc với cán bộ tin học (Phân tích viên hệ thống) thực hiện việc phân tích khả thi: khả thi kinh tế, khả thi kỹ thuật, và khả thi tổ chức nhằm xây dựng một Dự án đề nghị. Người cán bộ thư viện cũng đóng vai trò quyết định giải pháp cuối cùng trong những tình huống của Thiết kế hệ thống do cán bộ tin học phân tích.
Về mặt kỹ thuật, Phần mềm quản lý thư viện là sự kết hợp giữa Hệ quản trị CSDL thương mại (MS SQL server, Oracle, Linux post gratesSQL, Linux mgSQL, vv.) và Phần giao tiếp. Hệ quản trị CSDL trên thị trường ngày càng được nâng cấp và Phần giao tiếp được phát triển trên DOS, Window, hay Web phản ánh các nghiệp vụ chuẩn hóa của thư viện, đặt biệt là chuẩn MARC (Machine Readable Cataloging = Biên mục máy đọc được). Hai dạng thức MARC (MARC format) được dùng rộng rãi hiện nay và đang được cập nhật thường xuyên là:
UNIMARC do Hiệp hội thư viện thế giới (IFLA) phát triển. Họp định kỳ hàng năm. Cơ quan đại diện là Chương trình IFLA UBCIM
MARC 21 do USMARC của Mỹ và CANMARC của Canada hợp nhất và phát triển. Hội luận điện tử định kỳ hai lần hàng năm. Cơ quan đại diện là Thư viện Quốc hội Mỹ và Thư viện Quốc gia Canada
Mặc dù UNIMARC đuợc sử dụng rộng rãi đặc biệt ở Châu Ấu, nó vẫn không trở thành một tiêu chuẩn quốc tế mà chính MARC 21 đang trở thành tiêu chuẩn quốc tế bởi lẽ hầu hết các kho tin và CSDL khổng lồ trên thế giới đều dùng MARC 21. Đa số các quốc gia nói Tiếng Anh và ngày càng nhiều quốc gia khác trên thế giới sử dụng MARC 21.
Tại Việt Nam, một số công ty phần mềm đã phát triển những phần mềm quản lý thư viện khá tốt về mặt kỹ thuật, chẳng hạn như iLOC (Mục lục trực tuyến liên thư viện) do Công ty CITA, TP. Hồ Chí Minh phát triển. iLOC sử dụng MARC 21 và được phân tích bởi những chuyên gia thư viện của Thư viện Cao học, Trường ĐH. Khoa học Tự nhiên. Trong khi nhiều thư viện đang dùng phần mềm CDS/ISIS, đây là phần mềm có nhiều hạn chế không thể sử dụng cho một thư viện điện tử hiện đại bởi vì:
CDS/ISIS dùng dạng thức CFC là một dạng thức MARC của UNESCO nay không còn được cập nhật
CDS/ISIS là phần mềm tự kết hợp Hệ quản trị CSDL của chính mình với Phần giao tiếp. Hệ quản trị CSDL này không đáp ứng được đầy đủ tính năng theo yêu cầu của sự phát triển ngành thông tin thư viện hiện nay như những Hệ quản trị CSDL thương mại khác được cập nhật thường xuyên
CDS/ISIS có cố gắng cải tiến Phần giao tiếp từ DOS đến Web nhưng không thể thay đổi được CFC và Hệ quản trị CSDL.
Nhân lực quản lý thư viện điện
tử
Đây là vấn
đề lớn nhất, quan trọng nhất,
và khó khăn nhất. Mọi người
đang háo hức xây dựng thư
viện điện tử, nhưng mấy ai
đã chuẩn bị cho mình một đội
ngũ để quản lý thư viện
điện tử?
Phải chăng chúng ta mong đợi xây dựng và phát triển thư viện để có thể hội nhập với thế giới bên ngoài. Muốn thực hiện điều đó thì ta phải nhanh chóng hiện đại hóa theo hướng chuẩn hóa - CHUẪN HÓA để HỘI NHẬP, HỘI NHẬP để PHÁT TRIỂN.
Mối quan hệ biện chứng này là điều tất yếu nhưng chúng ta đang phải đối diện với một khó khăn hay nói đúng hơn là một NGHỊCH LÝ - Đó là vấn đề đào tạo. Hiện nay ở nước ta có bốn cơ sở đào tạo ngành thông tin thư viện chính quy bậc đại học và nhiều cơ sở khác khắp các tỉnh thành đào tạo cấp cao đẳng thế nhưng chúng ta hoàn toàn không mong đợi những cơ sở đó cung cấp cho chúng ta đội ngũ có thể quản lý thư viện điện tử một khi chương trình đào tạo đó đã KHÔNG CHUẪN HÓA và THIẾU CẬP NHẬT! Sản phẩm của giáo dục đại học hay đào tạo chuyên nghiệp là đáp ứng yêu cầu lao động xã hội; một khi sản phẩm đào tạo không đáp ứng được yêu cầu đó về mặt chất lượng, điều này có nghĩa rằng việc đào tạo đã lỗi thời. Đối với ngành thông tin thư viện, đây là một cái ngưỡng mà các quốc gia trên thế giới phải một lần vượt qua. Hệ thống thông tin thư viện Việt Nam đang đứng trước cái ngưỡng đó. Để vượt qua ngưỡng đó, nhiều quốc gia trên thế giới đã giải quyết bằng cách dựa vào tính năng động của ngành CNTT để đưa việc đào tạo giảng dạy thông tin thư viện vào ngành CNTT.
Trong bối cảnh Việt Nam, để giải quyết vấn đề này chúng tôi xin đề nghị một số giải pháp sau:
Các cơ sở đào tạo chính quy ngành thông tin thư viện trong cả nước cần phải nhanh chóng đổi mới nội dung và chương trình giảng dạy theo hướng chuẩn hóa và hiện đại. Cần thay đổi ngay nội dung một số môn học mang tính cập nhật cao như "Tự động hóa" chẳng hạn (Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh đang thực hiện sự thay đổi này) nhằm mục đích:
Giúp sinh viên nhận thức sự tất yếu của Tự động hóa và vai trò chủ đạo của cán bộ thư viện trong vấn đề tự động hóa
Giới thiệu một số kiến thức về vấn đề tự động hóa và liên kết thư viện tự động hóa (Mạng liên kết và Internet)
Hướng dẫn thực hành những hoạt động thông tin thư viện tự động hóa: Thông tin điện tử, thiết kế trang Web, sử dụng Internet, vv.
Trang bị kiến thức căn bản trong việc xây dựng và quản lý thư viện điện tử
Ngành công nghệ thông tin nên quan tâm vấn đề hỗ trợ từng phần hoặc đảm trách toàn phần việc đào tạo cán bộ quản lý thông tin thư viện hiện nay. Chẳng hạn như Trung tâm Phát triển CNTT của ĐHQG TP. Hồ Chí Minh đang triển khai chương trình đào tạo từ xa Cử nhân 2 CNTT chuyên ngành Hệ thống Thông tin tri thức. Chương trình đào tạo bao gồm 60% CNTT và 40% Khoa học thông tin và thư viện chuẩn hóa (Phân loại Dewey, Tiêu đề đề mục, Kiểm soát thư mục và Biên mục, Thông tin tri thức, Tham khảo, Xây dựng và quản lý thư viện điện tử, vv.)
Câu lạc bộ Thư viện kết hợp với Khoa Toán-Tin học của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên với kinh nghiệm tổ chức nhiều khóa tập huấn trong vài năm qua đã giúp nhiều thư viện cải tạo theo hướng chuẩn hóa và hội nhập, hiện đang triển khai những khóa tập huấn "Xây dựng, Tổ chức, và Quản lý Thư viện điện tử" tại Thư viện Cao học, ĐH Khoa học Tự nhiên nhằm giúp đồng nghiệp:
Lập dự án xây dựng thư viện điện tử
Xác định vai trò của cán bộ thư viện và cán bộ tin học (nhà thầu) trong vấn đề tự động hóa hệ thống thông tin thư viện
Thực hành sơ đồ xương cá trong việc phân tích và lập quy trình hoạt động của thư viện
Hình thành thư viện điện tử
Thư viện điện tử trên mạng
Quản lý và phục vụ thông tin điện tử
Hệ thống mục lục và mục lục trực tuyến
Truy cập theo chủ đề
Truyền tin và thông tin trên Internet
Thực hành thiết kế trang web
Trình bày thông tin và xuất bản điện tử.
Kết luận
Mặc dù chưa
bắt kịp nhịp phát triển của
hệ thống thư viện trên thế giới
và trong khu vực, hệ thống thư viện
Việt Nam cũng đang khởi sắc với
việc khắp nơi đồng loạt có
kế hoạch xây dựng thư viện điện
tử. Qua đó có những vấn
đề nảy sinh, trong đó vấn
đề nhân lực quản lý thư
viện điện tử là quan trọng
nhất. Những giải pháp nêu trên
nhằm đáp ứng nhu cầu hiện
tại. Một chiến lược đổi
mới toàn bộ phương pháp
và nội dung đào tạo giảng dạy
ngành thông tin thư viện Việt Nam là
điều cần thiết và cấp bách
nhất.
GIAO DIỆN GIỮA NGƯỜI SỬ DỤNG VÀ MỤC LỤC TRỰC TUYẾN
Mục lucï trực tuyến (Online Catalog) đang bước đầu được đưa vào sử dụng tại một số thư viện đại học ở Việt Nam, thay thế dần cho các tủ mục lục phiếu (Card Catalog). Đây là một bước tiến rất đáng kể trong tiến trình phát triển thư viện tại Việt Nam. Bài viết này nhằm giới thiệu một số vấn đề cần lưu ý khi thiết kế giao diện giữa người sử dụng (NSD) và mục lục trực tuyến (MLTT)
Khác biệt giữa mục lục trực
tuyến và mục lục phiếu.
Một quan niệm thường
có nhưng cần phải được
dứt khoát gạt bỏ: MLTT chỉ là
một hình thức mới của mục
lục phiếu (MLP) với khác biệt
duy nhất là máy tính đọc được.
Thật ra MLTT khác với MLP ở rất
nhiều điểm:
Người sử dụng có thể chọn nhiều cách truy tìm thông tin hơn là MLP; xin trình bày một vài cách tiêu biểu mà MLP ta không thể làm được, thí dụ như tìm theo số tiêu chuẩn quốc tế, như ISBN (International Standard Book Number = Số Sách Theo Tiêu Chuẩn Quốc Tế); ISSN (International Standard Serial Number = Số Ần Phẩm Liên Tục Theo Tiêu Chuẩn Quốc Tế); Tìm theo từ khóa (Keyword), v.v.v. Gần như tất cả các thông tin trong biểu ghi điều có thể truy cập bằng từ khóa; điều này giúp cho NSD có thể truy cập được các thông tin nằm trong các ghi chú, kể cả ghi chú về nội dung của tài liệu (Contents Notes). Hiện nay, phần lớn các MLTT đều cung cấp cho NSD các điểm truy cập (Access Points) chính yếu sau đây.
Tên tác giả (Author)
Nhan đề (Title)
Tên tác giả/nhan đề (Author/Title)
Tiêu đề đề mục (Subject Heading)
Số hiệu sách (Call Number) theo hệ thống phân loại của Thư Viện Quốc Hội Hoa Kỳ (LC)
Số hiệu sách (Call Number) theo hệ thống phân loại Dewey
Số hiệu sách theo hệ thống phân loại riêng của Thư viện (Local Call Number)
ISBN
ISSN
Từ khóa (Keyword)
Nhiều MLTT của các thư viện đại học còn cung cấp nhiều điểm truy cập khác, thí dụ như số ấn phẩm công (Government Publication Number), số nhạc phẩm (Music Number), bảng liệt kê các sách giáo khoa dành riêng (Reserved Book Lists) theo tên giáo trình hay theo tên các giáo sư phụ trách, ..
NSD có thể mở rộng hay thu hẹp lại cách truy tìm thông tin qua việc sử dụng các tác nhân Boolean (Boolean Operators) hoặc (OR), và (AND), trừ ra (AND NOT). NSD còn có thể điều chỉnh kết quả truy tìm có được theo ý muốn về ngôn ngữ của tài liệu, năm xuất bản của tài liệu và cả loại hình của tài liệu.
NSD có thể chọn cách trình bày thông tin, từ hình thức ngắn gọn đến đầy đủ, hoặc trình bày theo khuôn thức MARC. Thí dụ, hiện nay nếu truy tìm tài liệu trong MLTT của Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ (LC) thì NSD có thể chọn các cách trình bày thông tin như sau:
Hình thức ngắn gọn:
Title: The Impact of online catalogs / edited by Joseph
R. Matthews.
Published: New York : Neal-Schuman Publishers, c1986.
LC Call No.: Z699.3. I 48 1986
Hình
thức đầy đủ:
Title: The Impact of
online catalogs / edited by Joseph
R. Matthews.
Published: New York : Neal-Schuman
Publishers, c1986.
Description: viii, 146 p. ; 23
cm.
LC Call No.: Z699.3. I 48 1986
Dewey No.: 025.3/13 19
ISBN: 0918212847 (pbk.)
Notes: Includes bibliographies
and index.
Subjects: Online library
catalogs
Machine-readable bibliographic
data
Online bibliographic
searching
Library catalogs and
readers
Libraries -- Automation
Other authors: Matthews, Joseph
R.
Control No.: 1444039
Theo khuôn thức MARC:
001 1444039
005 20000323163122.0
008 860102s1986 nyu b 001 0 eng
035 $9(DLC) 85032014
906 $a7$bcbc$corignew$d1$eocip$f19$gy-gencatlg
010 $a 85032014
020 $a0918212847 (pbk.)
040 $aDLC$cDLC$dDLC$dOCoLC
050 00$aZ699.3$b.I48 1986
082 00$a025.3/13$219
245 04$aThe Impact of online catalogs
/$cedited by Joseph R. Matthews.
260 $aNew York :$bNeal-Schuman
Publishers,$cc1986.
300 $aviii, 146 p. ;$c23 cm.
504 $aIncludes bibliographies and
index.
650 0$aOnline library catalogs.
650 0$aMachine-readable bibliographic
data.
650 0$aOnline bibliographic searching.
650 0$aLibrary catalogs and readers.
650 0$aLibraries$xAutomation.
700 1 $aMatthews, Joseph R.
911 $bc-GenColl$hZ699.3$i.I48 1986$tCopy
1$wBOOK
Loại hình MLTT trên Web (Webpac, viết tắc của Web-based OPAC; hay còn được mệnh danh là loại hình cao cấp (Advanced) của MLTT thế hệ thứ hai), được đưa vào sử dụng cuối thập niên 1990, ngoài những khả năng tiêu chuẩn của MLTT thứ nhất như đã trình bày ở trên, còn cung cấp những khả năng mới dựa trên các kỹ thuật Web (Web Technologies) như:
Khả năng truy cập các thông tin đồ họa (Graphical Information) qua giao diện đồ họa (Graphical User Interface, hay thường viết tắc là GUI).
Khả năng di hành (Navigator) xuyên suốt biểu ghi qua các điểm nối (Hypertext Links) nhờ đó có thể dò tìm (Browse) liền lập tức các tài liệu của cùng tác giả, hay cùng một số phân loại.v.v.v.
Khả năng truy cập thông tin giống như các "search engines" trên Internet.
Khả năng truy cập toàn văn (Full Text) của tài liệu (gần đây nhất là các tạp chí điện tử Electronic Journals để đọc toàn văn các bài báo)
Khả năng truy cập tổng hợp qua các giao diện duy nhất tất cả các loại hình thông tin điện tử như : MLTT của các thư viện khác (qua áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế (Z39.50), các CD-ROM, các nguồn thông tin từ INTERNET, v.v.v.
Nói tóm lại, MLTT đem lại cho NSD nhiều khả năng truy tìm cũng như tiếp cận với thông tin hơn là MLP. Với MLTT, lần đầu tiên người sử dụng có thể tác động vào ML để đạt kết quả tối ưu dựa trên chính nhu cầu thông tin của mình. Do đó, việc thiết kế giao diện (Interface Design) giữa MLTT và NSD là rất quan trọng vì nó có ảnh hưởng quyết định đến mối quan hệ giữa NSD và MLTT.
Giao diện giữa người sử
dụng và mục lục trực tuyến.
Giao diện được định nghĩa như là: "The Point or Process Which Joins Two or More System Components = Điểm tiếp xúc hay tiến trình kết nối hai hay nhiều thành phần của một hệ thống". trong trường hợp này hai thành phần đó chính là MLTT và NSD.
Nằm bên dưới và làm nền tảng cho giao diện chính là nhu liệu đặc biệt được viết ra để giúp thực hiện sự trao đổi thông tin giữa NSD và MMTT. Nhu liệu này độc lập, được cài đặt ở phía trước và bên ngoài cấu trúc căn bản của hệ thống, không thể gây tổn thất cho hệ thống (chính vì thề nhiều tác giả cũng dùng từ Front-End Software để thay cho từ User Interface). Ngày nay, mọi người đều đồng ý là những đặc tính căn bản cần có của một giao diện tốt giữa MLTT và NSD là:
Dễ truy cập (Ease of Access)